ΕΛΑΙΗΣ ΣΚΙΗ – UMBRA OLEAE

Όχι μόνον εικαστική αλλά και ακραιφνώς ποιητική είναι η προσέγγιση της αφιερωμένης στην "Ελαία" θεματικής που επέλεξε στην τωρινή της δουλειά, η Βάσω Γκιώνη­Ζησιμοπούλου. Η άξια δημιουργός κατορθώνει - στην συνεχώς εξελικτική πορεία της - να ανανεώνεται ουσιαστικά - πάντοτε -εκ των ένδων καθώς δεν απειθεί ποτέ στις θεμελιακές αρχές της. Προικισμένη με μιαν εξαιρετική ευχέρεια στο σχέδιο καΙ με μιαν ανεξάντλητη έφεση να δοκιμάζει καΙ να δοκιμάζεται σε νέα υλικά, η ζωγράφος θέλγει όχι μόνον οπτικά αλλά και ψυχολογικά μες από το τωρινά, αφιερωμένα στην "Ελαία" έργα της.

Κατορθώνει, κυρίως, με διάμεσο την Ελιά να μετουσιώνει τα ερεθίσματά της σε κατεξοχήν δημιουργικές νύξεις χάριν μιας επικοινωνίας σε περισσότερα από ένα μήκη κυμάτων. Και αυτό, γιατί η ελιά στην προκειμένη περίπτωση ττροβάλλει συγχρόνως πομπός και δέκτης μετα-φυσικών σε υφή μηνυμάτων και συνειρμών.

Το άμεσα αναγνωρίσιμο, εδώ, υποβάλλει - χαρισματικά - χάρη στην εικαστική και συνάμα νοητική προσέγγιση από μέρους της δημιουργού: την αίσθηση από υπερβατικές διαδρομές της φαντασίας αλλά και του επιστητού.

Μικρόκοσμος κατ΄ εικόνα και ομοίωση του μακρόκοσμου προβάλλουν οι "Ελιές" της Γκιώνη καθώς μας εγκαλούν να βυθίσουμε μέσα τους όχι μόνο το βλέμμα μας αλλά και την ψυχή μας. Όντως, το "ιερό" δέντρο, εδώ, δείχνει κατεξοχήν ζωντανός οργανισμός σε διαρκή "μετάλλαξη" εκ των ένδων. Χαρισματική προσέγγιση που προκαλεί συνειρμούς με αυτό καθαυτό το μυστήριο της δημιουργίας ή καλύτερα, με την υπέρτατη ενέργεια που διέπει και διέπεται ατrό το σύμπαν.

Αποκλειστική παρουσία στην κάθε σύνθεση η Ελιά αποτελεί εδώ, απτή απόδειξη της μεγάλης ικανότητας της ζωγράφου να διαφοροποιεί την εκάστοτε εικαστική προσέγγιση μες από τον ρυθμό του ίχνους ώστε να προικίζει με μιαν ιδιωματική κινητικότητα την κάθε σύνθεση.  Κινητικότητα που εξασφαλίζει, στην κάθε περίπτωση, μια δημιουργική επικοινωνία με τον θεατή. Επικοινωνία που καθώς εναλλάσσεται χαρισματικά από σύνθεση σε σύνθεση για να προκαλεί και από μια, διαφορετική ανάγνωση, κάθε φορά, τον καθιστά κατά κάποιο τρόπο "συνεργό" του έργου.

Η ιδιωματική, τρισδιάστατη, αντιμετώπιση του θέματος στις συνθέσεις με μεικτή τεχνική υπογραμμίζει χαρακτηριστικά μες από το χρώμα: την πλαστικότητα - οντότητα του πολύπλευρα υποβλητικού δέντρου ενώ στα σχέδια με σέπια και με σινική, η εξαιρετική κινητικότητα του ίχνους προικίζει με έναν ιδιαίτερο παλμό το έργο. Όντως, το τελευταίο μας πείθει ότι μεταλλάσσεται συνεχώς μπροστά μας. Γνώρισμα του συντείνει στο να προβάλλει η εκ πρώτης όψεως παραστατική σύνθεση συγχρόνως ημι-παραστατική έως και αφηρημένη. Και αυτό, γιατί συντελείτε, εδώ, μια διττή διεργασία καθώς η εικαστική χειρονομία υτrοστηρίζεται από μια ποιητική προσέγγιση. Και, πράγματι, η ζωγράφος δεν βλέπει μόνο αλλά και βιώνει ποιητικά τα ερεθίσματα που της εμπνέει το δέντρο της ελιάς . Ερεθίσματα που τα εξαντλεί χαρισματικά τόσο μορφολογικά όσο και νοητικά. Σε ένα διαρκώς ευρηματικό μεταίχμιο ανάμεσα στο εικαστικά απτό και στο ιδεατά αφηρημένο, τα έργα της Γκιώνη προκαλούν ανθεκτικές στον χρόνο αναμνήσεις και, το κυριότερο: μας εμπνέουν "καταστάσεις". Κατοικημένες από στοιχεία / στοιχεία - τα στοιχειά του χώρου της δημιουργίας - οι Ελιές της καλλιτέχνιδας προβάλλουν "γέφυρες" αφ’ ενός με το υπερπέραν και αφ’ ετέρου με το υποσυνείδητο μας.

Και από μια "Χάρτα" φυσικών και μεταφυσικών δρώμενων, η κάθε Ελιά μας εγκαλεί να ανατρέξουμε τόσο μέσα μας όσο και ολόγυρα μας, σε μια προσπάθεια ανίχνευσης εκείνων των συμπτώσεων που χαρισματικά και αναπάντεχα μας υποβάλουν τις ατραπούς που οδηγούν από το υλικό στο άυλο και αντίστροφα. Κάτι το ουσιαστικό από το μυστήριο της κοσμογονίας μοιάζει να έχει απορροφηθεί από τον κορμό και τα κλαδιά της ελιάς που προβάλλουν σιωπηρές αλλά συνάμα υποβλητικές μαρτυρίες της ίδιας της ειμαρμένης.

Φιλοτεχνημένες ή και εικαστικά πλασμένες μες από την εκάστοτε ύλη [σχέδιο, μεικτή τεχνική] οι Ελιές της Γκιώνη αποτελούν, πάνω απ’ όλα, υπέρτατες μαρτυρίες αυτού κάθε αυτού του μυστηρίου της ζωής. Άτεγκτες μαρτυρίες όχι μόνον των ανθρώπινων αλλά και των μεταφυσικών πεπραγμένων συντελούν στο να μην οραματιζόμαστε μόνον αλλά στο να "ψηλαφούμε" - σχεδόν - τον αόρατο για εμάς μεταφυσικό κόσμο.

Δύσκολο εγχείρημα τόσο από την πλευρά της τεχνικής όσο και σε ότι αφορά την ιδεατή προσέγγιση του κύριου ερεθίσματος.

Ανταποκρινόμενη πλήρως στον Πλατωνικό ορισμό για τηs αυθεντική τέχνη: ότι, δηλαδή, πρέπει να υποβάλλει μιαν "ιδέα" και να μην αποτελεί μια μίμηση, η Γκιώνη μετουσιώνει στα έργα της, διττά-ενστικτωδώς και εικαστικά - την ύλη σε πνεύμα και, αντίστροφα.

Ντόρα Ηλιοπούλου - Ρογκάν
Δρ lστορικόs τηs τέχυηs-τεχνοκριτικόs
Officier des Arts et Lettres